Bilim insanları, bir tenya türünün karıncaların ömrünü yaklaşık 10 kat uzattığını ve onları çalışmaktan alıkoyarak diğer karıncalar tarafından adeta bir kraliçe gibi beslenmelerini sağladığını ortaya çıkardı. Saygın bilim dergisi BMC Genomics’te yayımlanan araştırma, parazitlerin konak canlıları nasıl manipüle ettiğini gözler önüne serdi.
İŞÇİ KARINCALAR KRALİÇE GİBİ HİZMET EDİYOR
Temnothorax nylanderi türü karıncaları hedef alan Anomotaenia brevis adlı tenya, enfekte ettiği bireylerin yaşam tarzını ve biyolojisini baştan aşağı değiştiriyor.
Paraziti taşıyan karıncalar, koloni içindeki tüm işçi sorumluluklarını bir kenara bırakıyor. Yuvadan dışarı çıkmayan ve hiçbir işte çalışmayan bu karıncalar, uzun yaşamları boyunca diğer işçi karıncalar tarafından besleniyor, temizleniyor ve yuva içinde taşınıyor.
RENKLERİ DEĞİŞİYOR VE SALGILARI KANDIRIYOR
Karınca larvalarının ağaçkakan dışkısıyla beslenmesiyle başlayan bu enfeksiyon süreci, böceğin hem görünüşünü hem de kimyasını tamamen başkalaştırıyor.
Enfeksiyonun ardından normalde koyu kahverengi olan karıncaların rengi soluk sarıya dönerken boyutları da küçülüyor. Ancak en kritik değişim salgıladıkları feromonlarda yaşanıyor. Enfekte karıncaların salgıladığı kimyasallar, diğer işçi karıncalar tarafından “kraliçeye ait sinyaller” olarak algılanıyor ve bu sayede ayrıcalıklı bir muamele görmeleri sağlanıyor.
AMACIN UZUN YAŞATMAK DEĞİL, KOLAY YEM YAPMAK OLDUĞU ANLAŞILDI
Parazitin karıncaya sunduğu bu konforlu ve uzun yaşam, aslında planlı bir tuzağın parçası. Tenyanın nihai amacı, yaşam döngüsünü tamamlayabilmek için ana konağı olan ağaçkakanın bağırsaklarına ulaşmak.
Sağlıklı karıncalar bir tehlike anında hızla kaçıp saklanırken, enfekte olan karıncalar tepkisiz ve hareketsiz kaldıkları için kuşlara kolayca yem oluyor. Karıncayı yiyen ağaçkakanın bağırsaklarına yerleşen tenya, yumurtalarını dışkı yoluyla yeniden çevreye yayarak biyolojik döngüsünü tamamlıyor. Bilim insanları, bu çalışmanın parazitlerin konak canlıların davranışlarını nasıl yönlendirdiğini anlamada önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
